Rood strikje
StartRood strikje


KerstbelroodKerstbel

Kerstkrans

Redbowline

Gezellige Feestdagen!

Over Kerstmis

Kerstmis, zo aangeduid door Rooms-katholieken of kerstfeest, zo aangeduid door protestanten, is een belangrijk christelijk feest in het kerkelijk jaar.

Het kerstfeest wordt in de christelijke wereld gevierd op 25 december, behalve in de Oosters-orthodoxe kerken (zoals de Russisch-orthodoxe kerk), waar het twee weken later valt. In veel streken zijn er tevens speciale vieringen op de avond ervoor (Kerstavond) en/of op de dag erna. Het feest is in hoge mate geseculariseerd en veel elementen in de wijze waarop men Kerstmis viert gaan terug op prechristelijke tradities.

Er is verschil van inzicht over het belangrijkste kerkelijke feest. Over het algemeen gaan christenen ervan uit dat Pasen, waarin de opstanding van Jezus uit de doden wordt herdacht, het belangrijkste christelijke feest is.


Geschiedenis

Kerstmis

De Germanen vierden rond Midwinter (21 december) reeds midwinter- of joelfeesten waarbij het boze werd verjaagd en het licht werd begroet. In de Scandinavische talen heet Kerstmis tot op vandaag "jul".

In de vierde eeuw zorgde keizer Constantijn de Grote ervoor dat Kerstmis op 25 december zou vallen. Op deze datum werd rond de Middellandse Zee tot dan toe de zonnegod Nimrod vereerd. De geboorte van Christus nam in de kerkelijke kalender daarvoor geen bijzondere plaats in, en tot op de dag van vandaag geldt Pasen in de kerken als veel wezenlijker dan Kerstmis.

Kerstmis

De aansprekende thematiek en de reeds bestaande tradities hebben Kerstmis echter tot het voornaamste feest in het jaar gemaakt. De huidige tradities rond het kerstfeest zijn van land tot land verschillend, zoals ze ook lang niet allemaal even oud zijn. Duidelijk is dat de Amerikaanse kerstgewoonten overal elders doordringen, ook in Nederland.

Het woord 'Kerstmis' is eigenlijk 'Christus-mis' en is samengesteld uit de twee woorden 'kerst' en 'mis'. Het woord 'kerst' is uit het woord Christus ontstaan; zo betekent "kerstenen" bijvoorbeeld "christelijk maken". 'Mis' is het oude woord voor eucharistieviering, waarin aan het einde van de dienst gezegd wordt "ite, missa est": gaat, de bijeenkomst is opgeheven. Vooral op zon- en feestdagen werd de Heilige Mis opgedragen. Daardoor kreeg het woord mis ook de betekenis van feestdag. Kerstmis is dan te 'vertalen' met: Christusfeestdag of Christusviering.

Kerstster

Kerstster

De kerstster is als een van de weinige kerstsymbolen rechtstreeks terug te voeren op het kerstverhaal, zoals dat in het evangelie van Mattheus wordt beschreven. De Ster van Bethlehem gaf de plaats aan waar de Koning der Joden geboren zou zijn. Het ontsteken van kaarsen en ander licht heeft natuurlijk evenzeer met oude Midwintertradities te maken. Ook als plant is de euphorbia pulcherrima bekend als kerstster vanwege de rode bloemen die lijken op een ster.

Kerststal

kerststal

Een directe verbeelding van het kerstverhaal vormen de kerststallen die met name in katholieke landen worden vervaardigd. Deze zijn van uiteenlopende materialen en grootte.

Ook kerststallen van levende personen en dieren komen voor. De aanwezigheid van de os en de ezel in de stal heeft geen bijbelse oorsprong. Ze werden erbij geplaatst omwille van de zin uit het Eerste Verbond waar de profeet zegt: 'De os en de ezel kennen beter hun meester dan Israël'. Die van de herders met hun schapen wel, evenals die van de drie Wijzen uit het Oosten.

Het decor van het kerstverhaal is dikwijls aangepast aan de plaatselijke omstandigheden. In Nederland en België betekent dat een winterse, barre omgeving.


Kerstboom

Kerstboom

De kerstboom (een spar, en geen dennenboom!) gaat terug op een vruchtbaarheidssymbool. Over de ouderdom van het gebruik als kerstboom lopen de bronnen zeer uiteen. Feit is dat de kerken de boom lange tijd hebben geweerd, vooral de rooms-katholieke.

Luther (begin 16e eeuw) verklaarde de kerstboom tot symbool van de geboorte van Jezus. Eerst stond de boom alleen nog in de kerken; eind negentiende eeuw haalden de mensen hem de huiskamer binnen.

De kerstboom herinnert de christen aan de boom in het paradijs; de kerstboomballen aan de vruchten waarvan Adam en Eva aten. De piek in de boom staat voor de ster die de Wijzen de weg wees naar de geboorte­plaats van Jezus.

De Kerstman en zijn geschenken

De Kerstman

Het geven van geschenken rond Kerstmis gaat terug op oude tijden, maar in Nederland was lange tijd vooral Sint Nicolaas of Sinterklaas het geschenkenfeest. De kerstman leek eind twintigste eeuw Sinterklaas te gaan verdrijven.

Zover is het niet gekomen, maar velen geven elkaar (ook) met Kerstmis geschenken. Deze gewoonte heeft geleid tot kritiek dat het feest al te commercieel zou zijn geworden.

kadootjes

De kerstman is een afstammeling van Sinterklaas, zoals Sinterklaas op Sint Nicolaas, bisschop van Myra, teruggaat. Het Sinterklaasgebruik is meegenomen door emigranten naar Amerika. Daar werd Sinterklaas Santa Claus. De kerstman heeft ongeveer dezelfde gebruiken als Sinterklaas, zoals cadeautjes geven, een lange baard en een rood pak, maar hij is ontdaan van alle religieuze symboliek.

Bron: Wikipedia NL

Kerstmis!

©Mieks
Pagina gewijzigd: 2018-08-02

Alle Mieks thema-pagina's